Onze onbestemde oorsprong

Dankzij telescopen kijken we steeds verder de ruimte in en daarmee steeds verder in ons verleden, omdat licht tijd nodig heeft om ons te bereiken. We vinden het belangrijk om ons verleden, ons ontstaan, te ontrafelen. Maar wat als er meerdere ontstaansgeschiedenissen mogelijk zijn en al die geschiedenissen evenveel recht hebben om te worden verkozen tot ónze geschiedenis?

Kwantumfysica leert ons dat de werkelijkheid, zolang die nog niet is waargenomen, zich in een onbepaalde toestand bevindt. Wat er precies gebeurt bij een waarneming, daarover lopen de meningen uiteen, maar feit is dat toestanden onbepaald zijn totdat ze worden waargenomen. De befaamde Schrödinger kat is zowel dood als levend, totdat we het waarnemen en één van de toestanden ‘bewaarheid’ wordt.

Die onbepaalde toestand kunnen we ons moeilijk voorstellen. We kunnen het wel beschrijven in een wiskundige formule, een formule die recht doet aan alle mogelijke toestanden. Totdat waarneming het lot bezegelt is wiskunde de taal om de ware, onbestemde, aard van de werkelijkheid te omschrijven.

marmer beeldIn onze directe omgeving merken we nauwelijks iets van die onbestemde aard, behalve wellicht in het casino, waar de grillen van het rouletteballetje ons naar sterk uiteenlopende toekomsten kan dirigeren. Maar daar waar onze waarnemende blik nauwelijks toegang heeft, is die onbestemde aard heer en meester.

Het universum is ongelofelijk uitgestrekt, mogelijk zelfs oneindig groot. Voorbij de grens van het waarneembare, waar zelfs de grootste telescoop het opgeeft, kunnen we ons niet meer beroepen op waarneming. We kunnen onze toevlucht nog nemen tot theoretische natuurkunde, maar daarna rest ons de wiskunde. En wiskunde geeft alle ruimte aan uiteenlopende werkelijkheden. Welke van die werkelijkheden is de juiste?

Vergelijk het met een blok marmer. In het blok zitten alle mogelijke beelden die de beeldhouwer tevoorschijn kan hakken. Maar zolang het gereedschap het marmer onberoerd laat, is alles mogelijk. Het heeft dan geen zin om te beweren dat er een beeld schuilgaat in dat blok. De omschrijving van het blok marmer zelf is de beste, zelfs enige, omschrijving van de werkelijkheid.

Als we deze redenering serieus nemen, moeten we aanvaarden dat het ontstaan van ons bestaan niet alleen onkenbaar is, maar dat het zelfs geen zin heeft om die vraag te stellen.

Michael

About Michael

Op zoek naar de ultieme waarheid die niet gevonden gaat worden.

Geef een reactie