Gezwartepiet

Nu iedereen zijn kamp gekozen heeft in de eeuwige discussie of Zwartepiet discriminatie is, hier mijn bijdrage om het anders te bekijken: Sinterklaas is de viering van de afschaffing van de slavernij.

Zwartepiet is geen discriminatie. De hele discussie is zinloos. Zwartepieten in regenboogkleuren gaan verven is een oplossing voor een probleem dat niet bestaat.

Wat is discriminatie? Discriminatie is één bevolkingsgroep eruit pikken en die anders behandelen. Je kunt die groep beter behandelen, positieve discriminatie, of slechter en dan heet het gewoonweg discriminatie. Over positieve discriminatie is nooit zoveel heftige discussie.

Negatieve discriminatie staat wel garant voor heftige en emotionele discussies. We zijn graag poortwachters die dit soort discriminatie buiten de deur houden. Hoe politiek correcter, hoe beter. En daar is niks mis mee. Maar ook in politieke correctheid schuilt het discriminatiemonster.

Want als je iemand hoort zeggen dat een bevolkingsgroep anders is, dan zal jouw brein dat opslaan, ook al ben je het er helemaal niet mee eens. En als het maar vaak genoeg herhaald wordt, zul je steeds meer moeite hebben om die inprenting te negeren (negéren).

Deze inprenting noemen we framing. Een frame bezit zwaartekracht. Het trekt jouw gedachten naar zich toe. Het kost energie om niet volgens het frame te gaan denken. Omdat je brein zo energie-efficiënt mogelijk wil werken, zijn er twee tactieken. De eerste is dat je je laat opzuigen door het frame en je voortaan zorgeloos door het frame laat dicteren. De andere tactiek is om zover mogelijk van het frame vandaan te blijven. Daar is de zwaartekracht het geringst en kost het niet zoveel energie uit de handen van het frame te blijven. Dit kun je doen door elke gedachte die ook maar in de ríchting van het frame wijst, bij voorbaat af te wijzen. Een nadelig gevolg is wel dat zinvolle gedachten in de buurt van het frame ook niet gedacht mogen worden.

Een mooi voorbeeld van wegblijven uit het frame is het hernoemen van negerzoenen in zoenen. Er is niets mis met de term negerzoen. Je mag iemand best een neger noemen en een neger mag best zoenen. Maar de term neger leidt linea recta naar een frame met enorme zwaartekracht, daar waar de racisten zich schuilhouden. Maar beter dus om de weg daarnaartoe, de neger, rücksichtslos af te sluiten.

Ander voorbeeld: daar was het nieuwsbericht dat negers niet zo goed kunnen drijven. Dit werd getweet door iemand die zei: “Het is natuurlijk niet zo politiek correct, maar negers kunnen niet drijven”. Wat is daar niet politiek correct aan? Dat mag je best constateren.

En dan nu Zwartepiet. De discussie concentreert zich vooral op het punt of Zwartepiet wel een neger ís. Nee, hij is zwart geworden door in schoorstenen te klimmen, wordt dan gezegd. Nogal flauw, maar blijkbaar denkt men dat de zaak verloren is als we hebben geconstateerd dat hij inderdaad een neger is.

Maar om voor discriminatie in aanmerking te komen, moet aan nóg een voorwaarde voldaan worden, namelijk dat Zwartepiet als minderwaardig wordt behandeld.

ZwartepietZwartepiet zou een slaaf zijn. Volgens mij worden zwartepieten massaal losgelaten in ons land en keren ze vrijwillig weer terug naar de boot. Maar laat vooral de kinderen oordelen over de minderwaardigheid van Piet. Ik ben ook kind geweest en ik keek op naar Zwartepiet. Ik weet nog dat ze op het dak van onze kleuterschool klommen. Op het dak!! Ze liepen door dakgoten en hielden andere pieten aan hun voeten vast als die langs het raam zwierden (ja, de zwartepietenscene in Haarlem nam het vak heel serieus). Het waren acrobaten, nee magiërs! En het waren mijn absolute vrienden. Want, terwijl ik ineenkromp en huiverde voor de autoriteit van Sint met zijn enge Boek en zijn dwangneurose om alle kattenkwaad van de wereld op te schrijven, waren zij zorgeloos en rebels. Ze konden me laten lachen tot de tranen in m’n ogen stonden. Een uitstekend en onmisbaar medicijn voor de gekwelde kinderziel. Keek ik minderwaardig naar deze pieten? Natuurlijk niet. Dat doet geen enkel kind. Makkers zijn we, die ons wild geraas nooit zullen staken.

Kan dat ook met regenboogpieten? Vast. Maar dan moeten ook alle liedjes worden aangepast en alle oude platen en boeken worden verbrand. Dan ontneem je het feest zijn wortels en gaat het dood.

Ja, Zwartepiet is een neger. Maar nee, het is geen discriminatie. Wat ons te doen staat is een nieuw frame te bouwen: Sinterklaas is de viering van de afschaffing van de slavernij. Niet alleen die van de neger, maar ook die van het kind met de autoritaire ouders. Het feest geeft dat kind de kracht en overtuiging dat ondeugd zal overwinnen, hoe groot of dwangneurotisch de autoriteit ook is. Dat vertelt hem die handvol pepernoten in z’n knuistje.


Nu, drie jaar later (2016), is de discussie sterk gepolariseerd. Zo sterk, dat ik me bijna schaam voor bovenstaand stukje, omdat ik me als pro-Zwartepiet profileerde. Ik sta nu aan de kant van de pro-allekleurenvanderegenboogpiet. Zwarte Piet als held zien in plaats van als een beledigende karikatuur, lijkt niet meer mogelijk, omdat teveel pro’s zich racistisch opgesteld hebben ten opzichte van de contra’s en de contra’s te vaak pro’s als racisten hebben bestempeld. Het bewijst wel mijn stelling, dat frames een sterke zwaartekracht hebben en dat een discussie over kleur of zwart al snel racistisch ‘getint’ wordt, omdat een ander frame nog niet is uitgevonden.

Michael

About Michael

Op zoek naar de ultieme waarheid die niet gevonden gaat worden.

Geef een reactie